Hassas Döküm Tarihçesi

Döküm tekniği, metallerin birincil şekillendirilmesindeiyi bilinen bir tekniktir Metallerin ergitilerek kalıplara dökülmesi ilk insanların (MÖ 4000) uygarlaşma yolunda attıkları en önemli adımlardan biridir.

Hassas döküm tekniğinin (Kaybolan mum döküm) başlangıcı ise MÖ 2000 civarına dayanır. Arkeologlar tarafından tekniğin isminin Fransızcası olan “cireperdue” olarak adlandırılır. İlk dökümler arı bakırla yapılmış ve bunu arsenikli bakır ile kalay bronzu dökümleri izlemiştir, bunlardan kısa bir süre sonra da altın dökümleri gerçekleştirilmiştir.

Hassas dökümün bazı ilk bakır örnekleri Mezopotamya’da, yazının icadından önce kullanılan kireç taşı veya manyezite oyulan mühürlerin arkasına monte edilen hayvan figürlerinde görülmüştür.Aynı zaman dilimine ait benzer örnekler, eğilmiş dağ keçisi ve farklı hayvan figürlerindeki büyük elbise iğneleri şeklinde Elam' da (Güney Batı İran'da) bulunmuştur ve günümüzde Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir. Bir kaç yüzyıl sonra ise yine benzer örneklere Truva'da ve çeşitli Yunan şehirlerinde rastlanmaktadır.

Hassas döküm tekniği ile ilgili bilinen en eski metin ‘SchedulaDiversarum’, milattan sonra 1100 civarında yazılmıştır. Bu kitap heykeltıraş ve kuyumcu olan BenvenutoCellini (1500-1571) tarafından kullanılmıştır. BenvenutoCellini yazmış olduğu ‘HeadLoggiadeiLanzi’ adlı eserini, ayrıntılı olarak döküm süreçleriyle birlikte tekrar derledikten sonra bilim dünyasına katmıştır. Tarihi MedusaheykeliniBenvenuto Celini hassas döküm tekniğini kullanarak İtalya’da yapmıştır.

1940 yılında, II. Dünya Savaşı döneminde geleneksel döküm tekniğinin yavaş olması ve/veya daha fazla özel alaşım üretilmesi gereksinimi nedeniyle üretimde hassas döküme talep arttı. Bunun sonucu olarak daha da geliştirilen hassas döküm tekniği sanayi sürecine girdi. Nazi Almanya’sında hassas döküm sayesinde birçok metal parça üretimi savaşın Alman’lar tarafında avantaj elde etmesini sağlamıştır.

Savaştan sonra, kompleks metal parçaların üretimine hassas dökümle devam edilmiş olup. Pek çok ticari ve endüstriyel ürün uygulamaları için kullanımı yaygınlaşmıştır. Strum, Ruger, 1949 yılında ülke için silah üretimine başlamış yoğun emek gerektirmeyen bu tekniği geliştirerek üretimi arttırmıştır.

Artık hassas döküm o büyük tarihsel sürecini günümüz endüstrisinde tamamlamış ve günümüzde çok önemli karmaşık makine parçalarının dökümündeki tek metot olmayı başarmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOP